KAFKA IN BRUSSEL
• Kafka ontvangt de Nobele prijs 2008 •
De tweede Nobele Prijs werd op 25 februari in Brussel
postuum aan Franz Kafka uitgereikt.
-
Op reis met Kafka
Hoewel Brussel een bruine kroeg met de naam Kafka rijk
is, waar ik ooit mijn laatste trein naar Leuven liet
vertrekken tijdens een partijtje schaak met C., reisde de
Tsjechische schrijver nooit naar ons land. Franz Kafka
werd geboren in Praag als telg van een Duitstalige joodse
familie. Uit zijn dagboeken blijkt dat hij veel en graag
reisde. Regelmatig moest hij voor zijn werk voor het
Verzekeringsinstituut voor Arbeidersongevallen van
Bohemen doorheen het land reizen om er fabrieken te
bezoeken. Met zijn vriend, de schrijver Max Brod, trok
hij op vakantie door Europa. Samen bezochten ze
bijvoorbeeld Parijs, waar ze de voetsporen van hun
gemeenschappelijk idool Goethe volgden. Vandaag staan
honderden toeristen in Praag aan te schuiven voor de
gebouwen waar Kafka woonde of werkte. Ook zijn graf op de
nieuwe joodse begraafplaats van Praag is een populaire
bestemming voor de literaire pelgrim. Het zou trouwens
Max Brod zijn, die de romans ‘Het Proces’ en
‘Het Slot’ postuum zou uitgeven en daarmee
Kafka’s wens om zijn manuscripten te verbranden,
negeerde. Toen Kafka in 1917 te horen kreeg dat hij
tuberculose had, kwamen er verblijven in sanatoria en
kuuroorden bij. Hij hechtte trouwens veel belang aan
lichaamsbeweging en at vegetarisch. De plekken die hij
bezocht, beschrijft hij in zijn dagboeken en duiken ook
in zijn proza op. Zo komt het Von Hartungen sanatorium in
Italië voor in zijn verhaal ‘Gracchus De
Jager’.
De Tsjechische fotograaf Jan Jindra reisde Kafka achterna
om alle plaatsen te fotograferen, waar Kafka langskwam.
Zijn reis bracht hem langs zestig locaties in Tsjechië,
Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Denemarken, Italië en
Frankrijk. Dit project leverde tachtig foto’s, die
nu in een fotoboek met begeleidende teksten en citaten
zullen worden samengebracht. Vijfentwintig zwart-wit
foto’s werden geselecteerd en vormen een reizende
tentoonstelling. De foto’s waren eerder al in Hotel
Mercure in Praag, in Duitsland en Argentinië te zien. Tot
12 februari 2008 kan je de kleine expositie in het
literatuurhuis Passa Porta te Brussel bezoeken.
-
Nobele Prijs
Franz Kafka (1883 – 1924) won nooit de Nobelprijs.
Het Beschrijf reikt sinds vorig jaar een alternatieve
Nobele Prijs uit aan schrijvers die “ten
onrechte” nooit de echte hoofdprijs ontvingen van
de Zweedse Academie. De eerste Nobele Prijs was in
december 2006 voor de Argentijnse dichter en schrijver
van fantastische kortverhalen Jorge Luis Borges. De
tweede Nobele Prijs werd vrijdag 25 januari uitgereikt
aan Kafka. Net als vorig jaar werd het oeuvre van de
gelauwerde schrijver in een leesmarathon voorgelezen.
Vanaf 12 uur lazen een honderdtal lezers, fans van Kafka,
bekende gezichten en schrijvers voor uit het verzameld
werk van Kafka. Elke lezer las een zestal minuten een
fragment voor. Tussen 20 en 22 uur was het de beurt aan
onder meer Willy Courteaux (foto onder), Bart Vonck en
Stefan Hertmans. De teksten werden in het Duits, het
Nederlands, het Frans en een enkele in het Spaans of
Arabisch voorgelezen, maar werden steeds in Nederlandse
en Franse vertaling geprojecteerd.
’s Avonds werd dan de prijs overhandigd. Waar vorig
jaar Borges’ weduwe Maria Kodama aanwezig was, nam
nu de directeur van het Tsjechisch Instituut de honneurs
waar. Maar eerst lazen Yves Petry en Thomas Gunzig hun
laudatio voor.
Borges en Kafka horen tot mijn lievelingsschrijvers. Ik
ben benieuwd wie de volgende Nobele Prijs krijgt.
- Praktisch
Leesmarathon en uitreiking van de Nobele Prijs 2008
25 januari 2008, 12 u – 23 u, Passa Porta, Brussel
Organisatie: Passa Porta en Het Beschrijf
De Reizen van Franz K.
Fototentoonstelling Kafka
Nog tot 10 februari 2008, Passa Porta, Brussel
Organisatie: Passa Porta en Het Beschrijf
Meer info:
www.passaporta.be
Frank Beckers