Een vaak en helaas onterecht genegeerde animatievorm die al een hele resem topwerken voortbracht zoals ‘Akira’, de twee ‘Ghost in the Shell’-films of ‘Princess Mononoke’. In het Verre Oosten is anime een zeer populair en divers genre waarvan echter alleen de toppers de oceaan oversteken. Naast de vele pareltjes zijn er dus ook een veelvoud aan animes van mindere kwaliteit die in de obscuriteit blijven steken. Jammer genoeg behoort ‘Appleseed Ex Machina’ tot die tweede categorie. Het 26e Belgische Internationale Filmfestival van de Fantastische Film zette hem alsnog op de affiche.

‘Appleseed Ex Machina’ (voor de Japanologen onder ons: ‘Ekusu makina’ in de originele titel) is eigenlijk een sequel van een eerdere Appleseed-film die een paar jaar geleden uitkwam. De films zijn volledig digitaal geanimeerd en zijn gebaseerd op een mangaserie uit de jaren ’80 van de hand van ene Masamune Shirow. Het verhaal speelt zich af in een verwoeste wereld na een niet-nucleaire oorlog. De utopische stadstaat Olympus probeert de resterende mensheid onder controle te krijgen om zo een era van vrede en geweldloosheid tot stand te brengen. Omdat de leiders van Olympus ervan uitgaan – terecht, allicht – dat het de menselijke aard en meer bepaald de gevoelens van haat en agressie zijn die conflicten uitlokken, hebben ze geëxperimenteerd met allerlei klonen en biotechnologie om zo de menselijke emoties zoveel mogelijk uit te schakelen en aldus de wereldvrede te bereiken. Op die manier is Olympus bevolkt met verschillende ‘rassen’: mensen, ‘bioroids’ (van mensen afgeleide klonen) en regelrechte cyborgs. Hoofdpersonages in Appleseed zijn Deunan (mens), Briareos (een konijnachtige Robocop-cyborg) en Tereus (bioroid). Zij maken deel uit van het ES.W.A.T.-team, een (welja) SWAT-team dat overal op aarde antiterroristische acties uitvoert. Ze stoten op een duivels plan van een mysterieuze organisatie om meteen de hele mensheid uit te roeien in plaats van ze louter onder controle te brengen. Onze helden moeten met veel heroïek en vuurkracht het gevaar bestrijden.

‘Appleseed’ is niet bepaald origineel van concept. Allerlei plotelementen en motieven hebben we al elders (en beter) uitgewerkt gezien. Een post-apocalyptische grootstad (welke anime speelt zich eigenlijk niet af in een verwoeste toekomst?), allerlei geknoei met biotechnologie, synthetische organen en cyborgtoestanden, hyperkinetische gevechten met mecha’s (tweepotige machines met alle mogelijke mitrailleurs bestuurd door een menselijke piloot) en bullet-time beeldvertragingen. Vooral wat die laatste elementen betreft waanden we ons toch meermaals in ‘The Matrix Revolutions’: de finale bestorming van een vliegend vierkant, dat op zijn beurt refereert naar zowel de Death Star uit ‘Star Wars’ als de Borg Cube uit ‘Star Trek’, resulteert in een futuristische veldslag op een manier die wel heel erg aanleunt bij die van ‘Revolutions’. Misschien niet verwonderlijk, aangezien de producent van de film John Woo is, die heel wat ervaring heeft om oosterse geïnspireerde actiefilms naar een Westers publiek te exporteren. Dat een Chinese regisseur zich waagt aan een oer-Japans genre is op zich al opmerkelijk, en dan is het wel heel gemakkelijk voor de puristen om hem als schietschijf te gebruiken. Woo (vooral bekend van Face/Off, Broken Arrow, The Killer) weet natuurlijk als geen ander hoe acrobatische actieballetten in beeld te brengen en hij heeft duidelijk zijn know-how overgezet naar de digitale tekentafels. Zelfs zijn signatuur, de opvliegende duiven, ontbreken niet.

We hebben dus niet echt een originele anime gezien, maar de film heeft toch ook een paar pluspunten. De computeranimatie staat technisch op een wel heel erg hoog niveau en kan de concurrentie met Hollywood zeker aan – een prestatie voor een genre dat bijna alleen op de thuismarkt succesvol is en qua omzet en dus productiebudgetten peanuts is vergeleken met de globale Hollywood-monsterproducties. Ook qua visuele aankleding zijn de animefilms telkens toch zeer inventief in het creëren van toekomstbeelden vol ruïnes en tegelijk vol blinkende technologische speeltjes. Dat moet ook, want de verhaallijnen volgen toch heel vaak genreconventies en daarin kunnen de makers dus het verschil niet maken. Verder ook een pluim voor de gedurfde keuze om zeer eigentijdse en vooralsnog zeer ondergrondse experimentele electronica-muziek van Haruomi Hosono in de film te gebruiken.

Voor wie niet zo vertrouwd is met anime kan ‘Appleseed Ex Machina’ wel een aanrader zijn om eens kennis te maken met een totaal andere vorm van animatiefilms. Voor de liefhebbers is de film echter te conventioneel en te oppervlakkig om de vergelijking met de echte toppers te doorstaan.

Gert Van den Berghe ☆☆

TECHNISCHE FICHE

Regie: Shinji Aramaki
Scenario: Masamune Shirow
Producer: John Woo

ARTISTIEKE FICHE

Ai Kobayashi
Kōichi Yamadera
Yūji Kishi
e.v.a.